طلا یکی از گران‌قیمت‌ترین دارایی‌های هر کدام از ماست. در شرایط امروز که قیمت اجناسی مثل ارز و طلا هر ساعت و دقیقه در حال تغییر است، خیلی از ما دوست داریم بدانیم که میزان طلایی که در خانه داریم دقیقا چقدر می‌ارزد؟ اصل است یا بدل؟ و... طلای بدلی خیلی اوقات با روکش طلا، مغزی طلا و مواردی شبیه به این‌ها ترکیب می‌‍شود و ما را به اشتباه می‌اندازد. اما حتی زیورآلاتی که روکش طلا دارند با طلاهای اصلی زمین تا آسمان فرق دارد. طلای بدلی قیمت خیلی زیادی ندارد در حالی که طلای اصلی می‌تواند برای ما یک سرمایه باشد. اما چطور می‌شود طلای اصلی را از بدلی تشخیص داد؟ در این مطلب چند روش ساده را بررسی کردیم که هر کداممان حداقل یکی از آن‌ها را می‌توانیم با وسایل معمولی و خانگی انجام بدهیم. 

به دنبال نشان‌های هک شده بگردید

تقریبا 99.9% طلاهای اصلی، نشان‌هایی هک شده دارند که عیار آن‌ها را نشان می‌دهد. بعضی از جواهرسازها اسم سازنده را هم روی طلا می‌نویسند اما بیشتر اوقات این نشان‌ها عددهایی هستند شبیه به این: 10K یا 14K. این نشان‌ها معمولا در قسمت داخلی حلقه‌ها و انگشترها یا روی گیره و قلاب گردنبندها قرار می‌گیرند و با ترکیب عدد و حرف K میزان عیار طلا را نشان می‌دهند (مثلا 18K یعنی هجده عیار). یک طلای بدلی این نشان را ندارد. سیستم اروپایی اما کمی متفاوت است. اگر طلایتان را از اروپا خریده باشید احتمالا اعدادی شبیه به .585 را روی آن می‌بینید، که یعنی طلای شما 58.5 درصد خالص است (همان چهارده عیار). اگر طلایی خریدید یا هدیه گرفتید که این نشان‌ها را نداشت، خیلی مضطرب نشوید و آن احتمال 0.01 درصدی را به یاد بیاورید (خیلی از طلاها به خاطر ظرافت و کوچک بودن این نشان‌ها را ندارند، مثلا اگر در یک گوی آویز کوچک نشان هک شود تمام زیبایی آن از بین برود)،  اما بهتر است طلاهای بی‌نام و نشان را به یک طلافروشی بروید و از اصل بودنشان مطمئن شوید. گاهی اوقات ممکن است عیار طلا آن قدر پایین باشد که در آزمایش بدل را نشان بدهد.

آزمایش خانگی نیتریک اسید

یکی از روش‌های دیگر تشخیص طلای اصل از طلای بدلی، تست نیتریک اسید است. اگر نمی‌توانید طلاهایتان را به طلافروشی ببرید این تست خانگی و ساده می‌تواند به شما کمک کند. توجه کنید که این تست، بیشتر مناسب طلاهایی است که می‌خواهید آن‌ها را نگه دارید یا به خاطر ارزش و زیبایی‌شان در آینده بفروشید. برای انجام این تست کافی است با یک ناخن‌گیر یا شی تیز، یک خراش خیلی خیلی کوچک روی سطح طلای خودتان ایجاد کنید (سعی کنید نقطه‌ای را انتخاب کنید که خیلی در معرض دید نباشد). حالا با یک قطره‌چکان یک قطره نیتریک اسید روی آن بچکانید. اگر طلا تغییر رنگ نداد واقعی و اصلی است. اگر رنگ طلا آرام آرام رو به سبز رفت، احتمالا به جای طلا با روکش طلا یا چیزی شبیه به مس و فلزات دیگر روبرو هستید. اگر آن قطعه نقره با روکش طلا باشد رنگش به شیری ملایم تغییر نمی‌کند.

وقتی نیتریک اسید روی طلای واقعی قرار می‌گیرد هیچ واکنش شیمیایی انجام نمی‌شود. اما طلاهای بدلی (مثل نقره استرلینگ، مس یا زینک) با نیتریک اسید واکنش نشان داده و به سبز، آبی یا کرمی تغییر رنگ می‌دهند. این آزمایش را حتما با دستکش، ماسک و عینک ایمنی انجام بدهید. نیتریک اسید را از مغازه‌های فروش لوازم شیمیایی یا رنگ‌فروشی‌ها می‌توانید تهیه کنید.

آزمایش فاندیشین یا کرم پودر

این آزمایش به اندازه آزمایش‌های شیمیایی معتبر نیست اما راهی ساده و خانگی است برای تشخیص طلای اصل از طلای بدلی. کمی فاندیشن یا پودر به پیشانی خودتان بزنید و طلا را روی آن بمالید. اگر روی پوستتان یک رد تیره ماند،طلای شما احتمالا بدلی است. بعضی از قدیمی‌ها می‌گویند اگر طلا را به پیشانی کسی که کمبود آهن دارد بمالید، هموگلوبین در تماس با طلای واقعی افزایش پیدا می‌کند و یک رد تیره روی پوست به جا می‌ماند. البته این آزمایش فقط باید با کسانی که فقر آهن دارند انجام شود.

آزمایش سرامیک

همه ما در خانه حداقل یک جسم سرامیکی داریم. چه کفپوش خانه باشد و چه یک ست ظرف و ظروف یا حتی ماگی که در آن چای می‌خوریم. قطعه طلای خودتان را بردارید و به آرامی روی سطح سرامیکی بکشید. اگر خطوط طلایی روی سرامیک به جا ماند، آن طلا اصل است. اما اگر خطوط به جا مانده سیاه بودند آن طلا بدلی است. نگران خطوطی که روی ظروف یا سطح کف خانه‌تان باقی مانده نباشید، آن‌ها به راحتی با شوینده و آب پاک می‌شوند.

آزمایش وزن طلا

قطعه طلای خودتان را در یک تشت یا لیوان بزرگ آب بیندازید. طلا، یک فلز سنگین است و اگر واقعی باشد احتمالا به زیر آب می‌رود. اگر طلا روی آب قرار گرفتن بدلی است: احتمالا نقره با روکش طلا، مس یا حتی برنج. علاوه بر این، می‌توانید با آهنربا هم بدلی بودن طلای خودتان را به آزمایش بگذارید. یک قطعه آهنربا بردارید و نزدیک قطعه طلا ببرید، اگر به آن جذب شد یعنی صد در صد از طلا ساخته نشده. البته هنوز ممکن است مقداری طلا در آن وجود داشته باشد.

از حرفه‌ای‌ها کمک بگیرید

بردن طلا به طلافروشی از همه این روش‌ها مطمئن‌تر است. طلاسازان و طلافروشان حرفه‌ای، کیت‌های مخصوصی دارند که با آن‌ها می‌توانند در عرض چند دقیقه تشخیص بدهند که طلای شما واقعی است یا نه، همچنین قیمت این تست احتمالا خیلی بالا نیست اما جوابش قطعی و صد در صدی است.